Tags

,


                        11. oktobar 2013. | 00:55 | Izvor: Tanjug

Vremeplov: Rođen akademik Dimitrije Bogdanović

NOVI SAD –

Na današnji dan 1930. godine rođen je srpski istoričar Dimitrije Bogdanović, akademik. Po obrazovanju je bio teolog i pravnik. Vodio je Arheografsko odeljenje Narodne biblioteke Srbije i bio je profesor Filozofskog fakulteta u Beogradu. Najviše se bavio istorijom stare srpske književnosti i bio je jedan od najboljih poznavalaca srpskog srednjovekovlja uopšte, kao i ranohrišćanskih spisa. Veoma plodan autor. Dela: “Istorija stare srpske književnosti”, “Knjiga o Kosovu”, koautor monografije “Hilandar”, koautor “Istorija srpskog naroda 1-10” SKZ, priređivač i koautor kolekcije “Srbljak” (zbornik stare srpske duhovne muzike – službe Srbima svetiteljima).

...

Danas je petak, 11. oktobar, 284. dan 2013. Do kraja godine ima 81 dan.

1521 – Papa Lav X dodelio je engleskom kralju Henriju VIII – koji je 12 godina kasnije osporio autoritet rimokatoličke crkve, a 1534. se proglasio poglavarom Anglikanske crkve, nezavisne od Rima – titulu “Branitelja vere” jer je kralj objavio knjigu u kojoj je osudio ideje nemačkog verskog reformatora Martina Lutera.

1531 – Vojska švajcarskih rimokatoličkih kantona porazila je kod Kapela snage grada Ciriha i njegovih protestantskih saveznika, a u bici je poginuo protestanski verski reformator Ulrih Zvingli, jedan od najvećih teologa reformacije.

1579 – Turskog velikog vezira srpskog porekla Mehmed pašu Sokolovića, prema nalogu njegovih neprijatelja, ubio je jedan derviš. Zahvaljujući Mehmed paši Osmansko carstvo vodilo je tolerantniju politiku prema Srbima, dozvolilo je podizanje hramova, otvaranje srpske štamparije, kao i obnovu srpske patrijaršije u Peći 1557. Za prvog patrijarha postavljen je njegov brat (ili brat od strica) Makarije Sokolović. U srpskim zemljama podigao je mnoge zadužbine, uključujući znameniti most na Drini u Višegradu.

1806 – Rođen je knez Srbije Aleksandar Karađorđević. Tokom njegove vladavine od 1842. do 1858. donet je Građanski zakonik Srbije (1844.) i reformisano sudstvo. Srbiji su autonomni status 1856. na Pariskom kongresu, garantovale velike sile. U njegovo vreme publikovano je “Načertanije” Ilije Garašanina (neka vrsta južnoslovenskog spoljnopolitičkog programa). Posle svrgavanja kneza Mihaila Obrenovića na presto su ga 1842. doveli ustavobranitelji. Zbog suprotstavljanja njihovom Savetu i vezivanja za Austriju, jedna struja ustavobranitelja ga je zbacila 1858. na Svetoandrejskoj skupštini i na presto Srbije je vraćen knez Miloš Obrenović.

1851 – Rođen je srpski kompozitor i horovođa Josif Marinković, član Srpske kraljevske akademije, koji je najveći deo stvaralaštva posvetio romantičarskoj muzici, znatno je obogativši u tehničkom i izražajnom pogledu. Njegove solo pesme i mnoge horske kompozicije uz pratnju klavira poseban su doprinos srpskoj muzici. Završio je Orguljašku školu u Pragu i bio je dirigent pevačkog društva “Obilić” u Beogradu. Dela: horovi “Narodni zbor”, “Junački poklič”, “Kola”, “Potočara”, “Zadovoljna reka”, solo pesme “Čežnja”, “Kaži mi, kaži, Stojanke”, crkvena muzika “Liturgija”, “Pomen”, “Carju nebesni”, “Opelo”.

1896 – Umro je austrijski kompozitor i orguljaš Anton Brukner, kasnoromantičar koji je stvarao pod uticajem Ludviga van Betovena i Riharda Vagnera. Dela: devet simfonija, osam misa, kantate.

1899 – Počeo je trogodišnji Burski rat između južnoafričkih burskih država (Transval i Oranje) i Velike Britanije (koja je od ranije držala Kepland i Natal).

1915 – Mučkim napadom, bez objave rata, s leđa na Srbiju – suočenu s ofanzivom nemačkih i austrougarskih trupa – Bugarska se uključila u Prvi svetski rat na strani Centralnih sila.

1942 – U selu Kriva Reka kod Brusa nemački i bugarski vojnici su u Drugom svetskom ratu zatvorili sve stanovnike u crkvu i digli je u vazduh, usmrtivši 320 civila, uglavnom žena i dece.

1946 – Zbog krivičnih dela protiv naroda i države Vrhovni sud Hrvatske je posle višemesečne rasprave izrekao presudu ratnim zločincima – Erihu Lisaku na smrt, a rimokatoličkom nadbiskupu Alojziju Stepincu i Ivanu Šaliću na višegodišnji zatvor.

1962 – Papa Jovan XXIII otvorio je Drugi vatikanski sabor, prvi od 1870. na kojem je započeta dalekosežna reforma u okrilju rimokatoličke crkve.

1963 – Umro je francuski pisac, slikar i režiser Žan Kokto, član Francuske akademije. Često je menjao stav i stil i oprobao se kao pesnik, romansijer, pisac drama, kritičar, slikar, režiser i filmski scenarista. Dela: romani “Strašna deca”, “Tomas varalica”, pozorišni komadi “Pisaća mašina”, “Strašni roditelji”, “Orfej”, “Edip”, “Antigona”, filmovi “Lepotica i zver”, “Orfejev testament”.

1963 – Umrla je francuska pevačica Edit Pjaf, zvezda kabarea i simbol francuske šansone. Takođe je komponovala šansone i pisala tekstove za njih. Dela: autobiografije “Moj život”, “Na balu uspeha”.

1976 – U Kini je pod optužbom za zaveru uhapšena “četvoročlana banda” – Mao Cedungova udovica Đang Ćing i tri bivša visoka funkcionera.

1977 – U atentatu je ubijen predsednik Severnog Jemena pukovnik Ibrahim al Hamdi.

1980 – Dvojica sovjetskih kosmonauta okončala su do tada najdužu kosmičku misiju, boraveći u brodu “Saljut 6” 185 dana u svemiru.

1988 – Govor pape Jovana Pavla II prekinut je u Evropskom parlamentu u Strazburu, pošto je britanski poslanik iz Severne Irske, protestantski sveštenik Jan Pejzli, počeo da uzvikuje “antihrist”, razvivši transparent na kojem je pisalo “Jovan Pavle II antihrist”.

1990 – Na stadionu “1. maj” u severnokorejskom glavnom gradu Pjongjang oko 150.000 gledalaca oduševljeno je pozdravilo pobedu fudbalske reprezentacije Severne Koreje nad Južnom Korejom rezultatom 2:1 u istorijskom prijateljskom meču, prvom sportskom nadmetanju ne domaćem tlu ekipa podeljene zemlje.

1993 – Na norveškog izdavača Vilijama Nigarda, koji je štampao “Satanske stihove” britanskog pisca indijskog porekla Salmana Ruždija, u Oslu je pucao i teško ga ranio jedan islamski terorista.

1999 – U centru Prištine, ispred hotela “Grand”, ubijen je pripadnik UNMIK-a, Amerikanac bugarskog porekla Valentin Krumov. Pretpostavlja se da su ubice bile u zabludi da je Krumov Srbin.

2002 – U eksploziji bombe koju je u tržni centar kod Helsinkija podmetnuo 19-godišnji student hemije – koji je tada takođe poginuo, a uputstva za pravljenje bombe “skinuo” je sa Interneta – poginulo je sedam ljudi, a 85 je povređeno.

2004 – Evropska unija ukinula je Libiji embargo na oružje, nakon odluke Tripolija da odustane od oružja za masovno uništenje.

2005. – U Liberiji, najstarijoj nezavisnoj državi Afrike (od 1847.) osim Etiopije, održani su predsednički i parlamentarni izbori, prvi posle 14 godina građanskog rata.

2005 – U eksploziji automobila bombe na jednoj pijaci u Tal Afaru, mestu na severozapadu Iraka, poginulo je 30, a ranjeno 35 ljudi.

2006 – Umro je srpski akademik, fizički hemičar Milenko Šišić. Radio je u Institutu “Boris Kidrič” u Vinči. Doktorirao je kod Pavla Savića, pionira nuklearnih nauka u Srbiji, i bio je najmlađi doktor nauka u Institutu gde se opredelio za hemiju visoko radioaktivnih materijala, odnosno ozračeno nuklearno gorivo i fisione produkte. Usavršavao se u SAD, a 1956. je izabran za docenta za predmet elektrohemije na Katedri za fizičku hemiju. Za Redovnog člana SANU je izabran 1985. Objavio je 190 radova i publikacija i upisan je u nekoliko internacionalnih biografskih leksikona. Bio je član više međunarodnih naučnih društava.

 

=-=-=-=-=
Powered by Blogilo