Na današnji dan, 25. oktobar


Na današnji dan, 25. oktobar

732 – Franački vladar Šarl teško je porazio u bici kod Poatjea Saracene i time zaustavio njihov dalji prodor u Zapadnu Evropu, što mu je donelo nadimak Martel (Čekić). 

1400 – Umro je engleski pisac Džefri Čoser začetnik moderne engleske književnosti. Njegove “Kenterberijske priče” smatraju se najznačajnijim delom engleske srednjevekovne književnosti. 

1415 – Englezi su u Stogodišnjem ratu, pod komandom kralja Henrija V , naneli težak poraz Francuzima u bici kod Azenkura na severu Francuske. 

1495 – U Portugaliji je na presto stupio kralj Manuel I Veliki ili Srećni. Finansirao je istraživačke poduhvate
moreplovaca Vaska da Game, Pedra Alvareša Kabrala i drugih, čija su otkrića potom postala portugalske kolonije, a Portugalija svetska pomorska i kolonijalna sila. Tokom njegove vladavine iz zemlje su proterani Jevreji i Maori. 

1616 – Holandski moreplovac Dirk Hartog na putu prema Javi otkrio je zapadne obale Australije. 

1647 – Umro je italijanski matematičar i fizičar Evangelista Toričeli, savremenik i nastavljač Galilejevog dela,
pronalazač barometra sa živom (1643 ili 1644). 

1806 – Rođen je nemački filozof Kaspar Šmit poznat kao Maks Štirner, ideolog anarhizma, čije je delo
“Jedini i njegova svojina” (1845) izazvalo burnu reakciju građanske inteligencije, te je jedno vreme bilo zabranjeno. 

1815 – Srpski knez Miloš Obrenović postigao je sporazum sa vezirom Beogradskog pašaluka Marašli Ali pašom o mešovitoj srpsko-turskoj upravi čime je završen oružani deo Drugog srpskog ustanka. 

1825 – Rođen je austrijski kompozitor, violinista i dirigent Johan Štraus Mlađi, proslavljeni “kralj valcera” i
jedan od glavnih predstavnika klasične bečke operete (“Slepi miš”, “Ciganin baron”, “Noć u Veneciji”, “Na lepom plavom Dunavu”, “Priče iz bečke šume”). 

1838 – Rođen je francuski kompozitor Žorž Bize (Georges Biset) autor opere “Karmen”, jednog od remek-dela francuske i svetske operske scene, čije je prvo izvođenje 1875. godine naišlo na loš prijem publike i kritike. 

1881 – Rođen je španski slikar i vajar Pablo Pikaso, jedan od najvećih i najuticajnijih umetnika 20. veka, koji je sa Žoržom Brakom napravio prekretnicu u evropskom slikarstvu, stvarajući novu koncepciju oblika i prostora (“Gospođice iz Avinjona”, “Gernika”, “Rat i mir”). 

1918 – Kod mesta Vitorio Veneto počela je jedna od poslednjih bitaka u Prvom svetskom ratu, koja je završena 3. novembra pobedom Italijana nad već dezorganizovanom austrougarskom vojskom. 

1936 – Vlade Nemačke i Italije potpisale su tajni protokol o uzajamnoj pomoći, kojim je formirana osovina Rim-Berlin. 

1938 – Libija je postala sastavni deo Italije. 

1949 – Sprovodeći blokadu Jugoslavije posle Rezolucije Informbiroa, SSSR je otkazao gostoprimstvo jugoslovenskom ambasadoru u Moskvi, što su potom učinile i ostale zemlje komunističkog bloka. Blokada Jugoslavije trajala je do 1955. 

1956 – Egipat, Jordan i Sirija su osnovali jedinstvenu vojnu komandu radi koordinacije odbrane od napada Izraela. 

1971 – Generalna skupština UN je odlučila da primi Kinu u svetsku organizaciju, a da isključi Tajvan koji se otcepio od Kine. 

1983 – Trupe SAD su okupirale karipsku ostrvsku državu Grenadu, pošto su levičarske snage izvele državni udar. 

1995 – Na osnovu sporazuma Izraela i PLO o palestinskoj samoupravi, izraelske trupe su počele povlačenje iz grada Dženin, na okupiranoj Zapadnoj obali. 

2001 – Na donatorskoj konferenciji Pakta za stabilnost jugoistočne Evrope u Bukureštu SR Jugoslavija je dobila 430 miliona evra pomoći. 

2003 – U Rusiji je uhapšen milijarder Mihail Hodorkovski koji je bio na čelu naftnog giganta Jukos. U maju naredne godine osuđen je na devet godina zatvora zbog finansijskih malverzacija i utaje poreza. 

2004 – U sukobu muslimanskih demonstranata sa vojskom i policijom na jugu Tajlanda život su izgubile najmanje 84 osobe. 

2004 – Umro je Džon Pil, veteran među britanskim disk-džokejima, koji je popularisao nove mužičke trendove kao što su pank, rege i hip-hop.

=-=-=-=-=
Powered by Blogilo

Comments are closed.