petak, 29. nov 2013, 07:30 -> 08:06

Vremeplov (29. novembar 2013)

Drugo zasedanje AVNOJ-a u Jajcu održano 29. novembra 1943. godine, datum u SFRJ slavljen kao Dan Republike. Filmski reditelj i književnik, Živojin Pavlović preminuo na današnji dan 1998. Čuveni jugoslovenski i srpski rok bend “YU grupa” osnovan 1970. godine.

vremeplov_527.jpg

Drugo zasedanje Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ) održano je 29. novembra 1943. godine u Jajcu, u Bosni i Hercegovini. AVNOJ je, na zasedanju, konstituisan u zakonodavno i izvršno predstavničko telo Jugoslavije. Kao najviši izvršni i naredbodavni organ narodne vlasti konstituisan je Nacionalni komitet oslobođenja Jugoslavije, koji je imao sva obeležja narodne revolucionarne Vlade. Izbegličkoj Vladi i kralju Petru II Karađorđeviću zabranjen je povratak. Posle rata, narodi Jugoslavije slavili su 29. novembar kao državni praznik, Dan Republike. Obeležavanje Dana Republike prestalo je sa raspadom SFR Jugoslavije u svim njenim republikama, osim u Srbiji. Dan Republike ostao je zvanični praznik u SR Jugoslaviji sve do 14. novembra 2002. godine, kada je ukinut odlukom Savezne skupštine.

Filmski reditelj i književnik, profesor Fakulteta dramskih umetnosti u Beogradu, Živojin Pavlović preminuo je u Beogradu na današnji dan 1998. godine. Pavlović je diplomirao na Akademiji primenjenih umetnosti u Beogradu. Slike i akvareli obeležili su mladalački period njegovog stvaralaštva. Životno opredeljenje, ipak, su mu bili književnost i film. Već sa 19 godina bio je saradnik filmskih časopisa. Amaterski se bavio filmom od 1959. godine, a tri godine kasnije počela je njegova profesionalna karijera. Prvi film koji je režirao bio je omnibus Kapi, vode, ratnici, a zatim su sledili: Povratak, Buđenje pacova, Kad budem mrtav i beo, Zadah tela i Doviđenja u sledećem ratu. Nagrađivan je Zlatnom arenom u Puli, na brojnim domaćim i međunarodnim festivalima u Berlinu, Veneciji i Karlovim Varima. Pavlović je bio autor koji je obeležio “crni talas” jugoslovenskog filma. Uporedo sa filmskim, nastajala su i njegova literarna ostvarenja. Proznim ciklusom Divlji vetar, koji čini desetak romana i nekoliko pripovedaka, ostavio je svojevrsnu književnu sagu o srpskoj istorijskoj sudbini, naročito o istočnoj Srbiji. Romane Zadah tela, Zid smrti, Oni više ne postoje, Lov na tigrove, Trag divljači, Dolap, Lapot, Otkucaji i zbirke pripovedaka pratile su nagrade za književnost “Ivo Andrić”, “Isidora Sekulić”, “Feliks Romulijana” i dve NIN-ove nagrade. Pavlović je nesumnjivo bio jedan od najsvestranijih i najkreativnijih umetnika naše kulture.

1516. – Umro Đovani Belini, italijanski slikar
(Venecija, 1430 – Venecija, 29. 11. 1516)

1643. – Umro Klaudio Monteverdi, italijanski kompozitor
(Kremona, 15. 05. 1567 – Venecija, 29. 11. 1643)

1763. – Umro Anton Fransoa Prevo, francuski književnik
(Hesdin, 01. 04. 1697 – Sen Fermin, 29. 11. 1763)

1780. – Umrla Marija Terezija, austrijska carica
(Beč 13. 05. 1717 – Beč, 29. 11. 1780)

1797. – Rođen Gaetano Doniceti, italijanski kompozitor
(Bergamo, 29. 11. 1797 – Bergamo, 08. 04. 1848)

1803. – Rođen Kristijan Johan Dopler, austrijski fizičar
(Salcburg, 29. 11. 1803 – Venecija, 17. 03. 1855)

1838. – Otvoren francuski konzulat u Beogradu

1854. – Umro prota Mateja Nenadović, književnik, diplomata, vojvoda, predsednik prve srpske Vlade
(Brankovina, 1777 – Valjevo, 29. 11. 1854)

1861. – Umro Nikolaj Aleksandrovič Dobroljubov, ruski publicista i književni kritičar
(Nižnji Novgorod, 05. 02. 1836 – Sankt Petersburg, 29. 11. 1861)

1899. – Osnovan fudbalski klub “Barselona”

1916. – Poginuo Vojin Popović (vojvoda Vuk), srpski komitski vojskovođa u Balkanskim i Prvom svetskom ratu, komandant Dobrovoljačkog odreda na Solunskom frontu
(Sjenica, 09. 12. 1881 – Kajmakčalan, 29. 11. 1916)

1922. – Rođen Dušan-Duško Radović, književnik, scenarista, novinar, urednik TV Beograd i Studija B
(Niš, 29. 11. 1922 – Beograd, 16. 08. 1984)

1924. – Umro Đakomo Pučini, italijanski kompozitor
(Luka, 22. 12. 1858 – Brisel, 29. 11. 1924)

1929. – Rođena Renata Ulmanski, pozorišna, filmska i TV glumica
(Zagreb, 29. 11. 1929)

1932. – Rođen Žak Širak, francuski političar i državnik, predsednik Francuske republike
(Pariz, 29. 11. 1932)

1939. – Rođen Matija Bećković, književnik, akademik
(Senta, 29. 11. 1939)

1945. – Doneta Deklaracija o proglašenju FNRJ

1946. – Rođen Vuk Drašković, književnik, novinar i političar, predsednik Srpskog pokreta obnove
(Međa, 29. 11. 1946)

1946. – Počeo drumski saobraćaj obnovljenim Pančevačkim mostom, prvi voz krenuo 7. novembra

1947. – Ujedinjene nacije donele odluku o podeli Palestine na arapsku i jevrejsku državu

1949. – Radio Novi Sad počeo sa radom; u spomen na taj događaj 29. novembar obeležava kao Dan Radio-televizije Vojvodine

1954. – Rođen Džoel Koen, američki filmski reditelj
(Mineapolis, 29. 11. 1954)

1959. – Rođen Stevan Koprivica, dramski pisac, profesor Fakulteta dramskih umetnosti u Beogradu
(Kotor, 29. 11. 1959)

1981. – Poginula Natali Vud, američka filmska glumica
(San Francisko, 20. 07. 1938 – Santa Katalina, 29. 11. 1981)

1996. – Umro Dragoslav Srejović, arheolog, akademik
(Kragujevac, 08. 10. 1931 – Beograd, 29. 11. 1996)

2001. Umro Džordž Harison, britanski muzičar, član grupe “Bitls”
(Liverpul, 25. 02. 1943 – Los Anđeles, 29. 11. 2001)

2001. – Poslednji put proslavljen praznik Dan Republike

2003. – Umro Slobodan Boda Nikolić, urednik redakcije Narodnih ansambala RTB-a
(Zemun, 17. 03. 1941 – Beograd, 29. 11. 2003)

2008. Umro Jern Utzon, danski arhitekta, projektant Sidnejske opere
(Kopenhagen, 09. 04. 1918 – Elsinor, 29. 11. 2008)

2010. – Umrla Izabela Ahmatovna Ahmadulina, ruska knjižnica
(Moskva, 10. 04. 1937 – Moskva, 29. 11. 2010)

2010. – Umro Mario Moničeli, italijanski filmski režiser i scenarista
(Vijaređo, 15. 05. 1915 – Rim, 29. 11. 2010)

2011. – Umro Kazimir Živko Pregl, slovenački ekonomista, političar i privrednik, potpredsednik Saveznog izvršnog veća
(Ljubljana, 26. 08. 1947 – Ljubljana, 29. 11. 2011)

2012. – Umro Igor Holodkov, novinar i urednik TV Beograd, rukovodilac Programskih službi TV Beograd
(Beograd, 18. 04. 1924 – Beograd, 29. 11. 2012)